Kros kayağı, başka bir deyişle kayaklı koşu, özellikle Kuzey Avrupa, Kanada ve Rusya gibi geniş karlı bölgelere sahip ülkelerde yapılmakta olan ve en az alp disiplini (iniş) kayak kadar ilgi gören bir kış sporudur.

Kayak sporunun atası olan kros kayağı yaklaşık olarak günümüzden 3000 yıl önce İskandinavya bölgesinde kar üzerinde hızlı hareket etmeyi sağlayan bir ulaşım aracı olarak doğmuştur. En temel özelliği, kayakların ayaklara sadece parmak uçlarından bağlı olması ve bu sayede sadece yokuş aşağı değil, yürüme veya koşmaya benzer şekilde, düz alanlarda ve herhangi bir mekanik tesise gerek duymadan yokuş yukarı da kayılabilmesine olanak sağlamasıdır. Bu sayede farklı özelliklere sahip arazilerde (orman içi, engebeli bölgeler vb.) uzun mesafeler katedilebilmektedir. Oysa alp disiplini kayak veya snowboard yapanlar belli eğimlerdeki inişlerle yetinmek zorundadırlar.

Kayak Maratonları

Kayak maratonları uzun mesafeli (25 km ve üzeri) kros kayağı yarışmalarıdır. İlk olarak 1922 yılında İsveç'te yapılmış olan kayak maratonları, günümüzde yoğun bir ilgiyle karşılanmakta ve birçok yerde sivil toplum örgütleri ve yerel yönetimlerce düzenlenmektedir. Bunlar arasından her bir ülkeden yalnızca tek ve en iyi olmak üzere 14 yarış Worldloppet Kayak Birliği'nin üyesidir. Her yıl yaklaşık 80 bin atletin katıldığı Worldloppet organizasyonları, her seviyede kayakçının eğlence ve heyecanı birlikte yaşamasına imkan vermekte ve dünya genelinde görsel ve yazılı medya tarafından yakından takip edilmektedir.

Anadolu Kayak Maratonu

Ülkemizin ilk kayak maratonu olan “Anadolu Kayak Maratonu”, aralarında Estonya başbakanının da bulunduğu yerli yabancı 120'nin üzerinde kayak tutkununun katılımıyla 16 Mart 2008 tarihinde Anadolu Maraton Derneği, Estonya Büyükelçiliği ve Gerede Kaymakamlığı'nın işbirliği ile Bolu-Gerede'de düzenlenmiştir.

Çok yakında Worldloppet'in resmi bir ayağı olarak dünya çapında bir kayak maratonu olması beklenen organizasyon,  her yıl farklı ülkelerdeki maratonlara katılan kayakçıları ülkemize çekerek hem yarışın düzenlendiği bölgelerde kros kayağının yaygınlaşmasını hem de ülkemizdeki kitleler ile buluşmasını amaçlamaktadır. Anadolu Kayak Maratonu'nun ikincisi 2009 yılında Mart ayının ilk haftasında düzenlenecektir.